Czynniki zewnętrzne wpływające na jakość tłumaczenia

Każde tłumaczenie wykonywane na zlecenie powinno reprezentować sobą optymalną jakość – dotyczy to szczególnie tłumaczeń dokumentów urzędowych, prawniczych czy medycznych. Od czego ona jednak zależy i jakie czynniki wywierają największy wpływ na jej poziom?
 

Od czego zależy poziom tłumaczenia?

Jakość tłumaczenia to inaczej stopień, w jakim spełnia ono potrzeby i oczekiwania zleceniodawcy. Możemy więc pokusić się o stwierdzenie, że tłumaczenie wysokiej jakości to takie, które zostało wykonane z zachowaniem wszelkich niezbędnych norm translatorskich związanych z poprawnością językową czy – w przypadku tekstów specjalistycznych – prawidłowym zastosowaniem specjalistycznego słownictwa. Oprócz tego typu wartości o jakości przesądza również subiektywny stosunek klienta wobec wykonanej usługi.

By móc usystematyzować jakość przekładów w stosunku do ostatniego z czynników, stworzono trzy różne poziomy jej definiowania. Są to:
 

• draft quality– tłumaczenia robocze,
• deliverable quality– tłumaczenia niepotrzebujące dalszej korekty ani redakcji, które mogą zostać poddane ocenie Klienta,
• publishable quality– tłumaczenia najwyższej jakości, gotowe do publikacji.

Podział tłumaczeń na te trzy grupy i konieczność wyboru jednej z nich może pomóc tłumaczowi lepiej zrozumieć oczekiwania zleceniodawcy. Warto przy tym wiedzieć, że nie każdy klient oczekuje usługi najwyższej jakości – większość z nich decyduje się raczej na tłumaczenie niewymagające poprawek (deliverable quality). Jest to podyktowane nie tylko subiektywną opinią klienta na temat danego tekstu, lecz również kwestią wynagrodzenia, jakiego wymaga tłumacz z uprawnieniami. Z oczywistych względów tłumaczenia robocze będą wyceniane najniżej, podczas gdy te gotowe do publikacji będą kosztować znacznie więcej jako wymagające od tłumacza większego wysiłku i nakładu pracy.

Kolejnym czynnikiem przesądzającym o jakości tłumaczenia jest czas, jaki tłumacz ma na jego sporządzenie.Także i tutaj mamy różne poziomy, które pozwalają zleceniobiorcy na precyzyjne określenie swoich oczekiwań i zrozumienie konsekwencji związanych z wyborem jednego z nich. Są to tryby:
 

• zwykły,
• pilny,
• superpilny,
• ekspresowy.

Pierwsze dwa tryby nie sprawiają tłumaczowi trudności – dają mu bowiem wystarczająco wiele czasu na staranne opracowanie tekstu. Znacznie większym wyzwaniem są jednak tryby superpilny i ekspresowy, przy czym chodzi tu nie tylko o wytężoną pracę w ograniczonym czasie, lecz także o stres, jaki się z tym wiąże. Oczywiście zlecenie tłumaczenia ekspresowego czy superpilnego nie oznacza otrzymania produktu o niezadowalającej jakości. Warto jednak liczyć się tu z wyższą ceną za wykonanie usługi, jak również z faktem, że jakość tłumaczenia, choć zadowalająca, będzie zależna od dostępnego czasu, a także charakteru i długości zleconego tekstu.

Czynnik czasu zazwyczaj nie dotyczy tłumaczeń uwierzytelnionych, które z uwagi na konieczność uzyskania najwyższej jakości na ogół sporządzane są w trybie zwykłym.

Jakość tłumaczenia a Żelazny Trójkąt projektu

Każdy produkt wykonywany w ramach zleconej usługi podlega zasadzie tzw. Żelaznego Trójkąta. Określa on trzy podstawowe czynniki mające wpływ na uzyskany efekt. Są to: jakość, czas oraz nakład finansowy. Jeżeli Klient oczekuje tekstu najwyższej możliwej jakości, powinien wziąć pod uwagę, że będzie to wymagało zarówno czasu, jak i zwiększonych kosztów. Redukując dowolny z dwóch ostatnich czynników, należy więc liczyć się z obniżeniem jakości tłumaczenia.

Warto jednak pamiętać, że bez względu na wybrany tryb czy poziom jakości tłumaczenie wykonane przez profesjonalistę zawsze będzie reprezentowało co najmniej zadowalającą jakość.